Tìm hiểu về rối loạn vòng luân hồi vận động do thuốc tạo ra (update Mới)

rối loạn vòng luân hồi vận động do thuốc với mức độ từ nhẹ đến nặng nề sẽ phát triển cấp tính, bán cấp hoặc muộn, đôi lúc mối đe dọa tính mệnh người bệnh. những loại thuốc chữa bệnh gây run tay run chân thường gặp gỡ nhất là thuốc chống nôn và loạn thần.

1. những rối loạn vòng luân hồi vận động cấp tính

một trong những loại thuốc chữa bệnh trị liệu và chất gây nghiện phi pháp mang nguy cơ tiềm ẩn tạo ra phản ứng mang hại trên thần kinh trung ương, rõ ràng là rối loạn vòng luân hồi vận động với mức độ từ nhẹ (run) đến nặng nề, thậm chí mối đe dọa tính mệnh. tùy từng thời hạn phát triển, rối loạn vòng luân hồi vận động do thuốc được phân thành 3 loại là cấp tính, bán cấp và muộn. rối loạn vòng luân hồi vận động cấp tính xẩy ra trong vài phút đến vài ngày sau lúc sử dụng thuốc, bao hàm những dạng sau:

1.1. Nằm ngồi không yên

đấy là một dạng rối loạn vòng luân hồi vận động khá thông dụng, tuy nhiên thường hay bị xem nhẹ, với những triệu chứng như:

  • xúc cảm bồn chồn;
  • dễ mang đến kích thích;
  • không thoải mái.

Phản ứng xẩy ra sau lúc chính thức sử dụng, tăng liều hoặc chuyển đổi thuốc ức chế thụ thể dopamin, ức chế tái tịch thu lựa tậu serotonin, chống động kinh và cocain. Những triệu chứng thường nguy kịch hơn về đêm, nhưng cũng không nhất thiết triệu chứng thành dấu hiệu thực thể. Nằm ngồi không yên khác và nguy kịch hơn hội chứng chân không nghỉ (restless leg syndrome). trạng thái này thậm chí nâng cao sau lúc người bệnh ngừng sử dụng những loại thuốc chữa bệnh nghi ngờ. một trong những dược phẩm cũng từng được chống hướng đẫn để xử trí phản ứng mang hại này, tuy nhiên hiệu suất cao vẫn không đảm bảo tuyệt đối.

Đau đầu do căng thẳng stress kéo dài

Người bệnh mang triệu chứng không thoải mái

1.2. Run

Sau lúc sử dụng hoặc tăng liều, rối loạn vòng luân hồi vận động do thuốc gây run dưới dạng:

  • Run tư thế;
  • Run vận động;
  • Run thứ phát (hiếm gặp gỡ).

BS cần chẩn đoán loại trừ những nguyên nhân gây run khác (bệnh Parkinson, run vô căn, cường giáp), sau đó xử trí bằng phương pháp hiệu chỉnh liều sử dụng, chuyển sang thuốc thay thế hoặc ngừng thuốc nghi ngờ. Nếu phải tiếp tục sử dụng những loại thuốc chữa bệnh gây run tay run chân, BS sẽ tư vấn kỹ cho những người bệnh về những tiện dụng và nguy cơ tiềm ẩn đi kèm theo.

Run tay

Run vận động tay

1.3. Hội chứng serotonin

Hội chứng serotonin thứ cấp xuất hiện lúc sử dụng những thuốc làm tăng hoạt tính serotonin. Dạng rối loạn vòng luân hồi vận động do thuốc này thậm chí xẩy ra với mức độ từ nhẹ đến nguy kịch, với những triệu chứng lâm sàng như:

  • Thay đổi trạng thái tâm thần;
  • mang dấu hiệu quá kích thần kinh trung ương trung ương: Rung giật cơ, run, nằm ngồi không yên, tăng phản xạ tạm thời, liệt cứng,…
  • rối loạn vòng luân hồi thần kinh trung ương thực vật: Giãn đồng tử, sốt, nhịp tim nhanh chóng.

quy trình phát triển của hội chứng serotonin thường xẩy ra rất nhanh chóng (chỉ trong vòng vài giờ đồng hồ thời trang) và những triệu chứng cũng nổi trội hơn.

1.4. Loạn trương lực cơ cấp tính

hầu hết chủ yếu xẩy ra ở tầng lớp thanh niên tuổi sau lúc sử dụng thuốc ức chế thụ thể dopamin (chống nôn và loạn thần), mang nguy cơ tiềm ẩn mối đe dọa tính mệnh và cần cấp cứu giúp ngay lập tức. Đặc trưng của dạng rối loạn vòng luân hồi vận động do thuốc này là:

  • co cứng lại cơ đầu cổ cấp tính;
  • Xuất hiện cơn vận nhãn;
  • co cứng lại thân khiến cho cho tư thế ưỡn cong;
  • rối loạn vòng luân hồi trương lực cơ tay chân;
  • Tắc nghẽn đường thở (loạn trương lực cơ thanh quản cấp tính).

Khó thở

Tắc nghẽn đường thở gây xúc cảm không thở được cho những người bệnh

1.5. Hội chứng an thần kinh trung ương ác nghiệt tính

đấy là phản ứng mang tác động đến tính mệnh, tạo ra do thuốc chống loạn thần và kháng thụ thể dopamin (sử dụng hoặc ngừng trong vòng 72h trước đó). những triệu chứng bao hàm:

  • Sốt ít nhất 2 đợt trên 38°C;
  • Cứng đờ;
  • Thay đổi trạng thái tâm thần;
  • Tăng creatine kinase, bạch cầu, rối loạn vòng luân hồi điện giải;
  • rối loạn vòng luân hồi thần kinh trung ương thực vật, tăng chuyển hóa, nhịp tim và thở nhanh chóng;
  • Xét nghiệm cho thấy suy thận, tác dụng gan tạm thời và rối loạn vòng luân hồi máu đông.

Dạng rối loạn vòng luân hồi vận động do thuốc này cũng thậm chí xẩy ra ở mức độ nhẹ hơn và không tồn tại những triệu chứng lâm sàng trên.

2. rối loạn vòng luân hồi bán cấp tính

rối loạn vòng luân hồi bán cấp tính thậm chí xuất hiện trong vài ngày đến vài tuần sau lúc sử dụng thuốc, bao hàm một trong những hội chứng đã được liệt kê trong mục 1 và những dạng sau:

2.1. Hội chứng Parkinson

Khác với bệnh Parkinson tự phát, hội chứng Parkinson do thuốc đặc trưng bởi:

  • Vận động chậm;
  • rối loạn vòng luân hồi tư thế;
  • Cứng đờ và mất vận động mang tính chất đối xứng;
  • phát triển sau lúc sử dụng thuốc vài ngày đến vài tháng;
  • phục vụ nhu yếu kém cỏi với thuốc trị liệu Parkinson điển hình vượt trội;

những triệu chứng mang kinh nghiệm hồi phục trọn vẹn lúc ngừng sử dụng thuốc nghi ngờ, nhưng một trong những độc chất tạo ra hội chứng Parkinson sẽ phá hủy cấu trúc hạch nền không hồi phục.

Hội chứng Parkinson

Hội chứng Parkinson với triệu chứng vận động chậm

2.2. rối loạn vòng luân hồi vận động do levodopa

Levodopa là nguyên nhân thông dụng gây rối loạn vòng luân hồi vận động ở người mắc Parkinson, thường xuất hiện do tương quan giữa giảm số lượng thụ thể dopamin và phục vụ nhu yếu của thể lực so với levodopa. những yếu tố nguy cơ tiềm ẩn của dạng rối loạn vòng luân hồi vận động do thuốc này bao hàm:

  • phát triển bệnh Parkinson lúc còn trẻ;
  • sử dụng levodopa liều cao;
  • trọng lượng thấp;
  • trạng thái bệnh trở nặng nề.

Căn cứ vào thời hạn xẩy ra rối loạn vòng luân hồi vận động và mức độ tác động, BS sẽ hiệu chỉnh liều levodopa mà vẫn đảm bảo hiệu suất cao trị liệu. thậm chí giảm liều hoặc không, sử dụng thuốc khác để kiểm soát hoặc sử dụng những thiết bị hỗ trợ (mức độ sau).

3. rối loạn vòng luân hồi vận động muộn

trạng thái rối loạn vòng luân hồi vận động muộn do thuốc sẽ kéo dãn dài khoảng 1 tháng, xẩy ra trong hoặc sau thời hạn sử dụng thuốc vài tuần (sử dụng trong 1 – 3 tháng). Ở trẻ em thậm chí xuất hiện lúc ngừng thuốc đột ngột sau lúc sử dụng thuốc chống loạn thần một thời hạn dài. những loại thuốc chữa bệnh gây run tay run chân muộn thường là thuốc chống loạn thần, chống nôn, chẹn kênh calci mang đặc tính chẹn thụ thể dopamin. rối loạn vòng luân hồi vận động muộn bao hàm:

  • Loạn vận động, điển hình vượt trội là ở miệng – lưỡi;
  • rối loạn vòng luân hồi định hình, vận động lặp đi lặp lại không tồn tại mục đích;
  • Nằm ngồi không yên;
  • Loạn trương lực cơ;
  • Rung giật cơ;
  • Run;
  • Máy cơ;
  • Hội chứng Parkinson muộn.

Rung giật cơ

Rung giật cơ được ghi lại bằng máy

4. những loại thuốc chữa bệnh gây run tay run chân

mang trường hợp thuốc đó là nguyên nhân trực tiếp gây run tay – chân, hoặc chỉ làm phát triển hội chứng đã tiềm tàng từ xưa. trạng thái rối loạn vòng luân hồi vận động thậm chí liên quan đến nhiều loại thuốc chữa bệnh, bao hàm:

4.1. Thuốc chống loạn nhịp tim

  • Amiodarone: Gây run ở khoảng 1/3 người mắc bệnh nhưng không biết rõ cơ chế. Run thường tùy từng tư thế và tăng thêm lúc triệu tập, tần số run khoảng 6 – 10 Hz và giảm dần sau lúc ngưng thuốc;
  • Procainamide: cũng rất được ghi nhận mang liên quan với triệu chứng run;
  • Mexiletin: Gây run, chóng mặt và đau đầu và hay quên ở khoảng 10% người tiêu tiêu dùng thuốc;
  • Procainamide: Tương đối hiếm gặp gỡ.

Amiodarone

Thành phần Amiodarone trong thuốc chống loạn nhịp tim

4.2. những thuốc kháng khuẩn

  • Kháng sinh co-trimoxazole: Gây run cả lúc nghỉ ngơi thư dãn lẫn vận động, thường giảm dần sau lúc ngừng thuốc và chưa làm rõ cơ chế;
  • một trong những thuốc diệt virus (vidarabine, aciclovir): Được ghi nhận tạo ra triệu chứng run ở vài người mắc bệnh, thường xuất hiện sau 5 – 7 ngày trị liệu và giảm dần lúc ngưng thuốc;
  • Thuốc chống nấm: hầu hết chủ yếu là amphotericin B và ketoconazole thậm chí tạo ra triệu chứng run, sót lại rất hiếm gặp gỡ.

4.3. Thuốc chống trầm cảm

Run cũng là một tác dụng phụ thường gặp gỡ của:

  • Thuốc chống trầm cảm 3 vòng: Amitriptyline;
  • những thuốc ức chế lựa tậu serotonin: Fluoxetine, paroxetine (cũng là một nhóm thuốc chống trầm cảm) với tỷ trọng 20%;
  • Lithium: Là nguyên nhân kéo đến rối loạn vòng luân hồi vận động do thuốc thường gặp gỡ nhất trên lâm sàng, nhưng hầu hết những trường hợp đều nhẹ và không tác động quá nhiều (tần số run khoảng 8 -12 Hz).

Mất ngủ dẫn đến trầm cảm

Thuốc chống trầm cảm thậm chí tạo ra tác dụng phụ cho những người bệnh

4.4. Thuốc chống động kinh

tuy vậy được sử dụng trong trị liệu run nhưng hầu hết những dược phẩm này cũng thuộc nhóm những loại thuốc chữa bệnh gây run tay run chân. rõ ràng:

  • Valproic acid: Gây run ở cả đầu và thân mình cho khoảng 80% người bệnh với 25% mang triệu chứng rõ rệt trên lâm sàng;
  • một trong những thuốc chống động kinh khác:Tiagabine, gabapentin, lamotrigine và oxcarbazepine.

4.5. Thuốc giãn phế quản

  • những thuốc cường bêta giao cảm tác dụng nhanh chóng: Salbutamol, isoprenaline, terbutalin được ghi nhận gây run ở khoảng 7 – 20% sau lúc tiêm truyền và uống;
  • những thuốc cường bêta 2 tác dụng kéo dãn dài: Salmeterol không tồn tại nhiều nguy cơ tiềm ẩn gây run hơn nhóm trên;
  • Theophylline và aminophylline: Cũng phát triển trạng thái run tiềm tàng lúc được tiêm truyền.

4.6. Thuốc tiêu hóa

  • Metoclopramide: Gây triệu chứng run lúc nghỉ, phụ thuộc liều và thường xuất hiện ở người mắc bệnh suy thận;
  • Cimetidine, misoprostol và muối bismuth: Gây run ở một trong những ít người mắc bệnh nếu sử dụng quá liều.

Sử dụng thuốc kháng histamin

một trong những loại thuốc chữa bệnh tiêu hóa thậm chí gây rối loạn vòng luân hồi vận động

4.7. Nội tiết tố

Run là triệu chứng thường gặp gỡ lúc sử dụng quá liều:

  • Levothyroxine;
  • Adrenaline (hormon tủy thượng thận);
  • Medroxyprogesterone acetate.

4.8. Thuốc an thần

  • những thuốc an thần kháng dopamin: Thioridazine, fluphenazine và chlorpromazine gây run ở 15 – 60% người tiêu tiêu dùng thuốc cả lúc vận động hoặc lúc nghỉ;
  • những thuốc an thần không điển hình vượt trội: Risperidone, olanzapine, quetiapine và ziprasidone thường chỉ gây run ở liều cao.

4.9. phẩm màu hóa chất chống ung thư và gây độc tế bào

những loại thuốc chữa bệnh gây run tay run chân sau thường ở mức độ nhẹ đến vừa, tăng thêm lúc vận động:

  • Thalidomide;
  • Cytarabine liều cao;
  • một trong những phẩm màu hóa chất khác: Ifosfamide, vincristine, cisplatin, tamoxifen cũng gây run ở một trong những ít trường hợp;
  • Thuốc ức chế miễn dịch: Ciclosporin và tacrolimus sử dụng trong chống thải ghép tạng và những bệnh tự miễn dịch

Thalidomide

Thalidomide

4.10. một trong những loại thuốc chữa bệnh khác

những loại thuốc chữa bệnh gây run tay run chân khác cũng rất được ghi nhận triệu chứng rải rác là:

  • Thuốc chẹn kênh canxi (cinnarizine, flunarizine);
  • Thuốc hạ huyết áp (methyldopa, reserpine, pindolol);
  • những thuốc giao cảm (ephedrine, pseudoephedrine và phenylpropanolamine);
  • lượng chất gây nghiện phi pháp như cocain.

rối loạn vòng luân hồi vận động do thuốc là một phản ứng mang hại thường gặp gỡ, đôi lúc mối đe dọa đến tính mệnh người bệnh. Việc nhận ra sớm rối loạn vòng luân hồi vận động là gì và xác định loại thuốc chữa bệnh thực sự tạo ra phản ứng này đóng vai trò quan trọng. những loại thuốc chữa bệnh gây run tay run chân thông dụng là thuốc chống loạn thần và chống nôn. nhiều phần những liệu pháp xử trí rối loạn vòng luân hồi vận động do thuốc là ngừng thuốc nghi ngờ, chăm sóc hỗ trợ và sử dụng thuốc trị liệu cho một trong những trường hợp.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh chóng hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

Xử trí và tránh và hạn chế nguy cơ tiềm ẩn ngộ độc thuốc gây tê (update Mới)
Thuốc Nawtenim: tác dụng và liều sử dụng (update Mới)
Tác giả

Bình luận

LarTheme